beeldmerk
Summerschool 2021
beeldmerk

Voel je vrij!

Webinars terugkijken

Ben je al een geregistreerde gebruiker op Werken aan jouw toekomst: online? Dan kan je gelijk beginnen met stap 6 van onderstaande opsomming! Zo niet, volg dan snel de volgende stappen 1 t/m 6:

1. Meld je aan op de website van Werken aan jouw toekomst
2. Ontvang automatisch een mail met code voor de registratie bij Werken aan jouw toekomst: online 
3. Ga naar academieportal.nl/werkenaanjouwtoekomst?registratie
4. Vul bij 'Registreren' je voornaam, achternaam, privé e-mailadres en code in
5. Ontvang je persoonlijke inloggegevens via de mail voor de online-omgeving en log in
6. Voor de leerlijn 'Summerschool-festival 2021' ga je in de bovenste balk naar de kop 'Leerlijnen', klik deze aan en daarna kom je direct bij de leerlijn uit

Vrijdag 25 juni – thema Vrijheid 

Vrijheid om je eigen keuzes te maken - Bas Haring (09.30 - 10.30 uur) 

Bas Haring bekijkt dingen graag van een andere kant. Niet om de waarheid te vinden, maar omdat een ander perspectief je denkwijze kan kantelen. Bij vrijheid krijgen de meeste mensen een goed gevoel, maar kleven er ook nadelen aan? En als je denkt aan groei en ontwikkeling, moet dat dan altijd een stijgende lijn zijn? Of zijn er ook zijpaden op jouw levensweg mogelijk die je als mens verrijken? Met dit soort vragen en overpeinzingen zet Bas Haring je aan het denken. 

Bas Haring is ‘volksfilosoof’, hoogleraar aan de Universiteit Leiden en bovenal schrijver. Hij is vooral bekend van zijn boeken en televisieprogramma’s waarin hij ingewikkelde zaken toegankelijk maakt voor een breed publiek. 

Vraag en antwoord

  1. Is het belangrijk om vrijheid te voelen? Dat is een interessante vraag. Ik ben er terloops vanuit gegaan dat het belangrijk is om vrijheid te voelen. Het lijkt belangrijk te zijn dat je vrij bent, maar het is misschien belangrijker om je vrij te voelen in de wetenschap dat je niet altijd vrij bent. Dat is een gevoelde vrijheid in plaats van werkelijke vrijheid en dat is ook heel mooi.
  2. Kan er ook vrijheid zijn door zelf je eigen doelen te bepalen en bij te stellen? Jazeker! Ik denk dat de ultieme vrijheid is: vrij zijn in het kunnen kiezen waar je vrij in wilt zijn. Dat je zelf kunt kiezen ‘daar wil ik vrij in zijn, die vrijheid gun ik mijzelf en dat wil ik doen’. Daar moet je ook weer vanaf kunnen. Als je zelf een doel kiest en dat doel is fijn om te hebben, omdat je dan lekker onderweg kunt zijn, dan moet je op een gegeven moment ook de vrijheid hebben om het doel terzijde te schuiven. Dus die doelen en verwachtingen die je van je eigen leven hebt, die helpen om überhaupt iets te doen maar die moet je relativeren met een korrel zout. Dat is vrijheid!
  3. Kun je vrijheid meetbaar maken voor jezelf? Dat is lastig. Ik denk niet dat je dat moet willen. Er zijn dingen die je niet moet willen meten. Ik ken de uitspraak ‘meten is weten’ en als je iets te meten hebt, dan weet je hoe het zit. Maar er zijn ook dingen die je kunt weten zonder ze te meten. En vrijheid is zo’n ding. Vrijheid is misschien helemaal niet iets wat je kunt meten, maar iets wat je ervaart en ervaring is geen meting.
  4. Hoe zit het met individuele vrijheid versus collectieve vrijheid? Zijn we ooit echt 'vrij' als individuen als we in een samenleving willen opereren? Komt met onze vrijheid niet ook een verantwoordelijkheid om in het grotere belang te handelen en in het belang van anderen naast ons eigenbelang? Ja en nee. Ik heb natuurlijk niet de vrijheid om een ander onheus te bejegenen en dat is ook heel fijn, want die ander vindt dat niet fijn. Je hebt in een samenleving altijd te maken met verschillende vrijheden. Die vrijheden kunnen met elkaar botsen. Waar het mij vandaag omgaat, is om de ervaring van vrijheid die je jezelf kan gunnen. En dan is vrijheid van andere mensen helemaal niet in het geding. Je kunt jezelf veel meer vrijheden gunnen dan je in eerste instantie misschien dacht.
  5. Hoe voer je een debat met mensen die geen vrijheid voelen terwijl ze die wel hebben? Ja, dit is heel lastig. Je bent in gesprek met iemand en die voelt geen vrijheid. Die voelt zich beperkt. En die voelt bijvoorbeeld dat hij/zij slachtoffer is van allerlei dingen die die persoon dwingen. En jij als gesprekspartner vindt wel degelijk dat er vrijheid is. Uiteindelijk is er denk ik maar één manier en dat is door veel te vragen. Door te vragen, hoe komt het nou dat jij je niet vrij voelt? En maak eens duidelijk wat je precies bedoelt. En dan te kijken of je misschien kan laten zien dat die persoon zich vergist door heel concreet te worden. Geef een concreet voorbeeld van jouw onvrijheid en bevraag dan die hele concrete zaak. Hopelijk zal die ander erachter komen, dat die onvrijheid vooral in zijn of haar eigen hoofd zit. Want dat is heel vaak het geval.
  6. Wat zijn jouw tips om een balans te vinden tussen een regelmatig leven en het (bewust) ervaren van vrijheid? Ik heb mij niet gerealiseerd dat daar een spanning tussen zit. Ik ga een persoonlijk verhaal vertellen dat mijn antwoord vormt op deze vraag. Een paar jaar geleden ben ik op een timemanagement-cursus geweest voor hoogopgeleide mensen die belangrijke functies hadden in organisaties. De eerste vraag die de meneer van de cursus stelde was: hoeveel tijd van je werk ben je bezig met creatief denkwerk en hoeveel tijd ben je bezig met routineus achter elkaar hetzelfde? Al die hoogopgeleide mensen gaven aan dat ze 90% bezig waren met creatief denkwerk en dat 10% maar routine was. De meneer van de cursus vond dat heel dom, want het moet andersom. 90% van de tijd moet gewoon routine zijn, want dan heb je de energie en tijd om 10% creatief te zijn. Ik vond het een hele wijze les en realiseerde mij dat ik dit ook in mijn leven doe. En dit is ook een antwoord op de vraag. Als je vrijheid wilt ervaren, dan moet je een heel groot deel van je leven regelmatig moet hebben zodat je heel goed die vrijheid kan ervaren op de momenten dat je niet regelmatig leeft. Eigenlijk leef ik zo!

Vrijheid van denken naar doen - Arjan Erkel (11.00 - 12.00 uur)

Vrijheid kreeg een nieuwe dimensie voor Arjan Erkel nadat hij ontvoerd werd door gewapende en gemaskerde moslimrebellen en 607 dagen onder erbarmelijke omstandigheden werd gevangengehouden in Dagestan. Het was een nachtmerrie die hij niet dacht te overleven, maar eenmaal in deze situatie leerde hij met de nieuwe omgeving omgaan. Zijn unieke verhaal over overleven, zijn zoektocht naar vrijheid en zijn krachtige herstel is nog steeds inspirerend.  

Arjan wordt al 15 jaar nationaal en internationaal geboekt als spreker door zowel multinationals als kleine bedrijven, politie, leger en andere organisaties. Met zijn boodschap over veerkracht, zelf de regie pakken, ontdekken en activeren van talenten heeft Arjan al tienduizenden mensen bereikt. 

Vraag en antwoord

  1. Hoelang kon je rustig blijven? Met een pistool op mijn hoofd gericht, kon ik dat heel lang. Van nature ben ik best wel ongeduldig. Ik ben ook iemand die helemaal niet van autoritair gedrag houdt. Daar word ik heel allergisch van. Maar soms moet je ook je emoties beheersen natuurlijk en denken van, is het handig om hier agressief te worden? Is het handig om hier heel ongeduldig te zijn? Vanuit ongeduld zou ik misschien ook wel rare bewegingen gaan maken. Ik had bijvoorbeeld heel veel pijn aan m’n hoofd. Als ik dan aan m’n hoofd ging krabben dan zei ik tegen hen dat ik even aan m’n hoofd ging krabben in plaats van dat ik ging uithalen om een rechtse directe te geven.
  2. Naar welke dingen leef je toe tijdens jouw gevangenschap? Tijdens het overleven? Het weerzien met ouders, broers, zus, vriendin, vrienden. Maar ook eten en comfort. De zon. Vakantie. Dat soort dingen.
  3. Is het niet het beleid dat er helemaal geen losgeld wordt betaald? Naar buiten wel ja! Als je gaat betalen, lok je nieuwe uitvoeringen uit. Ik was alleen maar dolblij met het idee dat er wel betaald zou gaan worden. Als je nutteloos zou zijn, zou je eruit gewerkt worden. Die waarde van jezelf, kan je ook altijd zelf bepalen.
  4. Had je weerbaarheidstraining gehad? Ik heb niet echt weerbaarheidstraining gehad, maar wel een middag 'hoe om te gaan met een ontvoering'. Rustig blijven, geen held spelen. Contact maken. Maar niet hoe je dat dan moet doen. Meeste ontvoeringen duren maar 3 dagen en dat was bij mij natuurlijk niet het geval. 
  5. Waar heb je iets aan gehad uit je leven hiervoor dat je heeft geholpen tijdens deze periode? Ik ben antropoloog, dat is iemand die andere culturen bestudeert. Ik ben mij wel gaan aanpassen aan wat zij mij van mij zouden verwachten. Dus niet huilen, niet smeken, niet kleinzerig zijn. Het woord vermannen is voor mij wel belangrijker geworden. Ik kon hen ook aanspreken op hun gedrag, wat bij hun cultuur zou horen. Heel veel mensen doen dat niet.
  6. Waarom was je een doelwit van deze rebellen? Zij dachten dat ik als directeur het meeste geld zou opleveren. Zij zagen Artsen zonder Grenzen als een goede melkkoe.
  7. Hoe ben je uit die negatieve spiraal gekomen? Ik had daar niks. Geen boek, geen krant, geen televisie, geen games. Alleen maar mezelf en m’n eigen gedachten. Al die negatieve gedachten, moest ik omdraaien. Ik ben heel veel gaan visualiseren naar het verleden toe, maar ook naar de toekomst. Wat ga ik doen als ik weer vrij ben? Zo ben ik alles gaan omdraaien.
  8. Was jij op de hoogte van het ontvoeringsbeleid van AZG en hoeverre heeft dat geholpen? Ja, ik was op de hoogte. Dus ik ging er wel vanuit dat ik vrij zou komen. Maar ja, dan moesten ze wel de spelregels volgen en er in de tussentijd geen rare dingen gebeuren. Ik moest zeg maar waarde behouden in de ogen van de ontvoerders en er moesten geen bevrijdingsacties komen.
  9. Ben je nu nog ergens bang voor? Wel voor gewone dingen zoals ziekte of problemen die met mijn kinderen kunnen gebeuren. Gelukkig niet voor een herhaling van een ontvoering.
  10. Heb je ook een keer gelachen samen met de ontvoerders? De ontvoerders hadden beloofd een televisie te kopen voor mij als de generator het zou doen. Uiteindelijk kwamen ze zich verontschuldigen en zeiden ze dat ze geen geld daarvoor hadden. Ze nodigden mij uit om af en toe bij hen te komen kijken. Op vrijdagavond mocht ik film kijken. Dat was best wel leuk, want ik mocht uit m’n kamer en kon hen beter leren kennen. Dat gaf mij een stukje vrijheid terug. Op een gegeven moment kwam er op woensdag een serie en die mocht ik ook kijken. Dat ging over een criminele groep met jongeren die uitgroeiden tot een maffia-gang. Die serie werd leuker en leuker en na 11 afleveringen zat ik diep in die serie. Toen kwamen de geruchten dat ik naar huis mocht, maar ik moest eerst die serie nog afkijken. Er waren dus momenten tijdens mijn gevangenschap dat ik het wel even naar mijn zin had.
  11. Had je ook last van het zogenaamde Stockholm-syndroom? Bij het Stockholm-syndroom ga je ook het gedachtengoed overnemen van de ontvoerders. Daar ben ik verre van gebleven. Ik heb wel persoonlijk contact gezocht. Sommige zouden zeggen dat dit er ook bij hoort.
  12. Was je bang dat je ouders, broer en zus deze periode niet goed door zouden komen? Jazeker! Misschien al bij het horen van het nieuws. Of door de stress. Ik was dan ook heel blij toen ik mijn ouders zag en hoorde dat ze het goed hadden doorstaan.
  13. Had je verwijten naar jouw baas om eerder te betalen later? Nee, niet om het eerder betalen. Ze hebben maar één kans om het goed te doen en er moeten goede afspraken gemaakt worden. Wel over omgaan met familie en omgaan met de betalingsafspraken die er waren gemaakt tussen Artsen zonder Grenzen en het Ministerie van Buitenlandse Zaken.